شیپور تانکرهای آبرسانی / کابوس سرزمین هزاران چشمه



چالش‌های اخیر، آب این استان را با بحران جدی خشکسالی مواجه کرده است و این پدیده به حدی شدت گرفته که بعضی از مناطق روستایی با کمبود آب آشامیدنی و خشک شدن زمین های کشاورزی مواجه شده اند و برای آب آشامیدنی خانوار و حتی دام هایشان وابسته به تانکر ها شده اند، تنها منبع تامین آب در برخی روستاها تانکر شده است.
روستاییان این استان دیگر کوزه ای بر شانه ندارند، کنار جوی آبی تا رسیدن به سرچشمه قدم بر نمی دارند تا آب خنک و گوارایی برای خانوار فراهم کنند بلکه منتظر تانکرهای آبرسانی می مانند.
به گزارش ایرنا خراسان شمالی که به واسطه رودها، چشمه ها و جوبیارهای جاری و خروشان به سرزمین هزاران چشمه شهرت یافته و دیر زمانی صدای موسیقی آب، لالایی فرزندان این خطه بوده چند سالی است که به دلیل کاهش نزولات آسمانی، خشکسالی های پی درپی، افت آب های زیر زمینی و برداشت بی رویه از منابع آبی در این استان، شهر ها و روستاهای این خطه را با بحران کم آبی مواجه کرده است و هم اکنون به جای نغمه موسیقی آب، صدای بوق تانکر های آبرسانی در گوش مردم می پیچد.
براساس آمارهای اعلام شده، خراسان شمالی در سال زراعی جاری چهارمین استان کم بارش کشور پس از استان های خوزستان، یزد و کهگیلویه و بویر احمد در کشور اعلام شده است.
به گفته رئیس پیش بینی اداره کل هواشناسی خراسان شمالی این استان در 4 ماه نخست سال 96 نسبت به مدت مشابه 68درصد کاهش بارندگی داشته در همین مدت نسبت به دوره بلند مدت 57 درصد کاهش بارش ها را به ثبت رسانده است.
مهری هاشمی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود: در سال زراعی جاری 37 درصد کاهش بارندگی نسبت به سال زارعی گذشته داشته این که این میزان نسبت به دوره بلند مدت 25.4 درصد بوده است.
به گفته وی در 4 ماه امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته از لحاظ دمایی خراسان شمالی نیم درجه گرم تر شده است.
وی افزود: خراسان شمالی در این مدت در سال جاری نسبت به مدت مشابه 68درصد کاهش بارندگی داشته و نسبت به دوره بلند مدت 57درصد کاهش بارش ها را داشته است.

*کسری یک میلیارد و 189میلیون متر مکعبی آبخوان ها
برداشت بی رویه از منابع آب در چند دهه اخیر نیز در خراسان شمالی باعث کسری آب در آبخوان های زیرزمینی خراسان شمالی شده و به گفته مدیر عامل آب منطقه ای خراسان شمالی میزان این کسری یک میلیارد و 819 میلیون متر مکعب است.
سید ابراهیم علوی با اشاره به اینکه دشت اسفراین 16 متر کاهش سطح آب در دو دهه داشته است گفت: این دشت در مجموع با 936 میلیون متر مکعب کسری مواجه است.
وی وضعیت منابع آب زیرزمینی در دشت های استان را نگران کننده خواند و گفت: منابع آب زیرزمینی استان در دشت های اسفراین، جاجرم و صفی آباد به سمت شور شدن می رود.
به گفته مدیر عامل شرکت آب منطقه ای خراسان شمالی، روند اضافه برداشت بی‌رویه از آب های زیرزمینی استان تاکنون موجب شده است وزارت نیرو توسعه بهره‌برداری از هشت دشت از 11 دشت استان را ممنوع اعلام کند و هم اکنون وضعیت منابع آب زیرزمینی در سه دشت اسفراین، جاجرم و شیروان بحرانی است.
علوی با بیان اینکه کاهش بارندگی، موجب کاهش 22 درصدی آب ورودی به مخازن سدهای استان شده است، گفت: مخازن سدهای استان در مجموع گنجایش ذخیره 250 میلیون متر مکعب را دارند اما در شرایط کنونی تنها 35 درصد از این مخازن پر است.
وی حجم بارندگی سالانه استان را شش میلیارد و 500 میلیون متر مکعب ذکر کرد و افزود: بیش از 78 درصد آن یعنی حدود پنج میلیارد و 100 میلیون متر مکعب تبخیر می شود.
مدیرعامل آب منطقه ای خراسان شمالی، حجم آب قابل برنامه ریزی استان را یک میلیارد و 400 میلیون متر مکعب اعلام کرد و گفت: 39 درصد این منابع زیرزمینی و 61 درصد نیز منابع آب سطحی استان را تشکیل می دهد.
علوی گفت: 88 درصد منابع آب استان در بخش کشاورزی، چهار درصد در بخش صنعت و هشت درصد از این منابع نیز برای شرب و بهداشت استان استفاده می شود.

* 114 قنات خراسان شمالی خشک شد
مدیر آب و خاک و امور مهندسی جهاد کشاورزی خراسان شمالی با بیان اینکه 114 قنات در این استان خشک شده است گفت: خشکسالی های پیاپی و برداشت های غیرمجاز از منابع زیرزمینی آب سبب شده است تا منابع آب کشاورزی این استان با تهدید روبه رو شود.
بهروز عربی اظهار می کند: تلاش برای توسعه سامانه نوین آبیاری در سطح مزارع و باغ های استان از جمله راه ها برای مدیریت آب ها است.
وی با اشاره به خشک شدن بسیاری از قنات های استان افزود: از 714 رشته قنات که پیش از این در استان وجود دارد، تنها 600 رشته قنات آبدهی دارند، مابقی قنات ها خشک شده است.

* تنش آبی در 5 شهر و 53 روستای خراسان شمالی
در حوزه آب شرب نیز آنگونه که مدیران شرکت آب فاضلاب شهری و روستایی استان گفته اند خراسان شمالی در حوزه تامین آب شرب در تابستان امسال با بحران کم آبی مواجه بوده است و هم اکنون 5 شهر و 53 روستای این در این استان تنش آبی دارند.
به گفته مدیر عامل شرکت آب و فاضلاب شهری خراسان شمالی شهر های اسفراین، آشخانه، فاروج، زیارت، قوشخانه و تیکانلو در تابستان امسال با تنش آبی مواجه اند.
غلامحسن ساقی تصریح کرد: اگرچه در حالت موجود مشکل خاصی در این شهر ها وجود ندارد ولی اگر به دلایلی همچون قطعی برق و بالا رفتن دمای هوا ، مصرف آب افزایش یابد این شهرها با مشکل مواجه خواهند شد.
از سوی دیگر معاون بهربرداری شرکت آب و فاضلاب خراسان شمالی نیز در گفت و گو با خبرنگار ایرنا از افزایش 17درصدی مصرف آب شهری در تابستان امسال نسبت به مدت مشابه در استان خبر داد و خواستار مشارکت مردم در استفاده بهینه از منابع آب شرب شهری و پرهیز از استفاده غیر شرب از آب شرب برای عبور از پیک مصرف تابستان شد.

*6482 خانوار روستایی خراسان شمالی با تانکر آبرسانی می شوند
اما بحران کم آبی در روستا های خراسان شمالی پررنگ تر از شهر های استان است و به گفته مدیر عامل شرکت آب و فاضلاب روستایی 53روستای استان تنش آبی دارند که از این تعداد، مشکل کمبود آب آشامیدنی مورد نیاز ساکنان 46 روستا بسیار حاد است.
حمید روشن روان با بیان اینکه کمبود آب در این روستاها با 15 هزار و 551 نفر جمعیت، 56 لیتر بر ثانیه به ثبت رسیده است افزود: هم اکنون به 6482 خانوار روستایی خراسان شمالی با تانکر آبرسانی می شوند.
وی اظهار داشت: برای گذر از بحران کم آبی اعتبارات سال 96 را باید به سمت روستاهای که مشکلات حادتر داشته و از نظر کمی و کیفی، شبکه های فرسوده و افت چشمه و چاه دچار مشکل هستند، سوق داد.
روشن روان تصریح کرد: اعتبار مورد نیاز برای برای حل مشکل تامین آب در این روستاها در مجموع 97 میلیارد و 800 میلیون ریال است.
استان خراسان شمالی با 863 هزار نفر جمعیت در شمال شرق کشور واقع است.
این استان از نظر ناهمواری‌ها به دو قسمت نواحی کوهستانی و پست و هموار تقسیم می‌شود که بلندترین نقطه آنن قله شاه جهان در رشته کوه‌های آلاداغ ۳۰۵۱ متر و پست‌ترین نقطه آن در روستای تازه یاب در قسمت خروجی رودخانه اترک با ارتفاع ۴۰۰ متر از سطح دریا قرار دارد. ارتفاع متوسط استان ۱۳۲۶ متر از سطح دریا است.
کوه‌های استان از نظر زمین‌شناسی حاصل آخرین حرکات کوهزایی دوران سوم و از کوه‌های جوان هستند. این کوه‌ها به دو بخش عمده رشته کوه کپه داغ و رشته کوه آلاداغ تقسیم می‌شوند.
رشته کوه کپه داغ در شمال استان واقع شده و بوسیله گسل عشق آباد (گسل کپه داغ) از دشت های پست ترکمنستان و بوسیله رودخانه اترک و دشت های مانه و سملقان، بجنورد، شیروان، فاروج از رشته کوه جنوبی آلاداغ جدا می‌شود.
این ارتفاعات شباهت زیادی از نظر ساختار زمین‌شناسی با زاگرس دارند و وجود گسل های متعدد ساختار رسوبی، نامتقارن بودن چین ها، فقدان فعالیت های آتشفشانی و وجود سنگهای دارای درز و شکاف آن شرایط مساعدی برای ذخایر آب زیرزمینی و منابع نفت و گاز ایجاد می کند.
رشته کوه آلاداغ توسط دشت های مانه و سملقان، بجنورد، شیروان، فاروج، از رشته کوه کپه داغ جدا شده است. آلاداغ در غربی‌ترین منطقه در حوالی جاجرم بوسیله یکسری کوه‌های کم ارتفاع به رشته کوهستانی شاه کوه البرز می‌پیوندد. جبهه شمالی آلاداغ با یکسری پرتگاه‌های گسلی به رود اترک و جبهه جنوبی آن از طریق گسلهایی با دشت جاجرم ارتباط پیدا کرده است
7189/ 3007/ 6042 خبرنگار: بتول صارمی ** تنظیم کننده: ربابه صانعی ** انتشار دهنده: سید حسین قدسی



انتهای پیام /*










شاید این مطالب را هم دوست داشته باشید

پاسخ دهید